BAHÇESARAY

Tarihçe

19. yüzyılda Kırım Bahçesaray'dan gelem Kırım Tatar Göçmenlerine itafen bu adı almıştır.

1962'ye kadar Siirt'in Pervari ilçesinin bucağıyken, daha sonraları Van'ın Gevaş ilçesine bağlanmıştır. 1987'de ilçe olmuştur. Eski adı Müküs'tür. 1915 öncesi çoğunluklu bir Ermeni nüfus vardı. 1915'teki Ermeni Tehciri'nin ardında Ermeniler ilçeyi terkettiler. İlçede eski kiliseler vardır.

Ekonomi

En önemli geçim kaynakları ceviz ve bal üretimidir. Bölgede tarım ve hayvancılıkta yapılmaktadır. Müküs balı meşhurdur. Ceviz ağaçlarının kütüğünü satarak önemli miktarda gelir elde eder. Ceviz kerestesinden yapılma mobilya ve ağaç oymacılık ilçede gelişme yolundadır. 2012 yılında Müküs ırmağı üzerinde kurulan su fabrikası ile tüm il genelinde hazır su satışı başlanmıştır.

Turizm

İlçe ortasında çağlayarak akan Müküs ırmağında bol miktarda alabalık vardır. Ayrıca rafting sporları için çok uygundur. Kış sporları için de elverişli doğa şartlarına sahip olan Bahçesaray'da Karabet Geçidi yaylasında kayak da yapılabilmektedir. Ayrıca her yıl yapılan Feqiyê Teyran Kültür ve Sanat Festivali ile birçok misafir ağırlanmaktadır.

Altyapı ve ulaşım

İlçenin Ulubeyli Köyü üzerinden Bitlis-Hizan bağlantılı stabilize yolu vardır. Bu yol tüm mevsimde açıktır. Ancak Hizan-Tatvan bağlantısıyla Van'a ulaşım yaklaşık (kış koşulları ve stabilize yol koşullarından dolayı) 6 saat sürmektedir. Daha ziyade Van-Gevaş üzerinden 3000 metre rakımlı Karabet Geçidi'nden geçilerek, kıvrım kıvrım ve dolambaçlı yollarla ilçeye ulaşılır. Bu yol büyük bölümü asfalt olup, ilçenin Van'a uzaklığı 110 km'dir. 2007 yılından itibaren bu yolun da tamamının asfaltlama çalışmaları başlamıştır. Ama yolun tamamının asfaltlanması sürecinin ne kadar süreceği hakkında kesin bir bilgi yoktur. Bu yol üzerinden ulaşım yaklaşık 1:30 saat sürmektedir.

Geçitteki rakımın yüksekliğinden dolayı Temmuz ayında bile geçen senelerde yağmış olan eski kar görülebilir. Yaz mevsiminde yüksek yaylalara hayvancılık yapmak üzere Güneydoğu Anadolu bölgesinden göçebeler gelir, kış başlarken yaylaları terkederler.

Son yıllarda ilçede çok sayıda yatılı bölge okulu yapılmıştır.